![the maori culture](ned_images/maori_culture_top_n.gif) |
|
|
|
![download als word document](ned_images/maori_culture_down_n.gif) |
Tegenwoordig
wonen er 300.000 tot 400.000 Maori in Nieuw-Zeeland. De meesten
van hen wonen op het noordelijke eiland.
|
|
|
![](ned_images/maori_culture_bar.gif) |
![](ned_images/maori_culture_spiral.gif) |
GESCHIEDENIS
De voorouders van de Maori migreerden omstreeks duizend jaar geleden
naar Nieuw-Zeeland nadat zeilers uit Polynesië het land ontdekten
tijdens een van hun expedities. Deze ontdekkingsreizigers waren
in zuidelijke richting vertrokken vanaf het eiland Hawaiki. Er wordt
gezegd dat de leider van deze expeditie, Kupe, bij het zien van
het land eerst dacht dat het een enorme witte wolk was. Daarom noemde
hij het land Aotearoa ofwel Land van de Grote Witte Wolk.
Enkele eeuwen later kozen velen het voorbeeld van Kupe en zakten
per boot af naar het zuiden. Waarschijnlijk werden ze hiertoe gedwongen
doordat Hawaiki overbevolkt was geraakt en er een tekort aan voedsel
was. Na hun aankomst vermengden ze zich met de inheemse bevolking,
maar het gebeurde ook dat de oorspronkelijke bewoners verdreven
werden. De Maori waren krijgers en er vonden veel stammenoorlogen
plaats. De verliezers werden vaak tot slaven gemaakt of zelfs opgegeten;
de Maori geloofden dat ze de kracht van de vijand konden overnemen
door de lichamen van de overwonnen tegenstanders op te eten.
De Maori kwamen in 1642 voor het eerst in contact met Europeanen.
In dat jaar ging de Nederlandse ontdekkingsreiziger Abel Tasman
met zijn schip voor anker in de buurt van het gebied waar de Maori
leefden. Verschillende leden van zijn bemanning werden gedood en
opgegeten. In grote haast vertrok Tasman. Hij besloot om het land
Nieuw-Zeeland te noemen, naar de Nederlandse provincie Zeeland.
Het duurde tot 1769 voordat het volgende schip arriveerde. Deze
keer was het een Brits schip onder leiding van kapitein Cook. Op
het moment dat hij in contact kwam met de Maori waren er waarschijnlijk
100.000 tot 200.000 Maori. Na zijn bezoek besloten de Engelsen dat
het een goed idee zou zijn om het land te koloniseren.
De Maori leerden snel de taal en de gebruiken van de Engelsen maar
verzetten zich tegen de pogingen om het land te koloniseren. Er
werd heel wat gevochten en dit leidde uiteindelijk in 1840 tot het
Verdrag van Waitangi. Door het ondertekenen van deze overeenkomst
stemden de Maori ermee in voortaan door de Engelse koningin geregeerd
en beschermd te worden. Ze mochten echter hun land in bezit houden
en werden volwaardige burgers van Engeland. De Engelse immigranten
wilden het land van de Maori echter voor zichzelf hebben. De Maori
weigerden hieraan mee te werken en er braken opnieuw gevechten uit.
De Engelsen en de Maori raakten in een oorlog met elkaar verwikkeld
die van 1860 tot 1865 duurde. Omdat de Engelsen over superieure
wapens beschikten, wonnen ze de strijd. De Maori raakten al het
land kwijt dat ze beloofd was. In een tijdsbestek van twintig jaar
verloren de Maori hun cultuur en het land van hun voorouders dat
ze eeuwenlang gekoesterd hadden.
Na de oorlog tegen de Engelsen had het volk van de Maori zwaar te
lijden. De komst van de immigranten bracht ziektes en prostitutie
met zich mee. In het Westen was er vraag naar afgehakte hoofden
en de leiders van de Maori onthoofden hun slaven en verkochten de
hoofden. De Europeanen brachten ook moderne wapens in het land en
de Maori gebruikten ze vaak om onderlinge conflicten te beslechten.
De Maori verloren niet alleen hun land, maar moesten ook een groot
deel van hun cultuur en taal opgeven. Als gevolg hiervan daalde
het aantal Maori tot 42.000.
Het verdrag van 1840 is vandaag de dag voor de Maori nog steeds
van groot belang omdat ze geloven dat de Engelsen het hebben misbruikt
om hen te verdrijven uit het land dat hen toebehoorde. Sinds de
zeventiger jaren proberen de Maori om een aantal gebieden terug
te krijgen en ze doen pogingen om hun cultuur weer nieuw leven in
te blazen. Hun taal, religie en traditionele leefgewoontes zijn
bijna geheel verloren gegaan. De strijd om cultureel te overleven
gaat door tot op de dag van vandaag. |
|
![](ned_images/maori_culture_bar.gif) |
![](ned_images/maori_culture_spiral.gif) |
RELIGIE:
De verering van voorouders is belangrijk in de traditionele Maori-samenleving.
Hun religie is ingewikkeld en er zijn talloze goden. Zij vertegenwoordigen
de zee, de hemel, de bergen, oorlog etc. Een erg belangrijk onderdeel
van de religie van Maori is wat zij noemen de levenskracht (mairu),
de geest (wairua) die voorkomt bij alle mensen, en spirituele kracht
of prestige (mana). In de afgelopen tweehonderd jaar heeft het christendom
een grote invloed gehad op de Maori. Rond 1840 was bijna iedereen
bekeerd tot het christelijke geloof.
Invloedrijke mannelijke Maori hebben overal op hun lichaam nog steeds
tatoeages vooral in hun gezicht en op hun achterwerk. Vrouwen hebben
de tatoeages alleen op hun gezicht.
In hun talrijke spreekwoorden benadrukken de Maori het belang van
persoonlijke groei en verandering, en de mensen worden opgeroepen
om samen te werken met de natuur. |
|
|
![](ned_images/maori_culture_spiral.gif) |
SAMENLEVING,
ECONOMIE EN POLITIEK
De Maori-samenleving is traditioneel opgebouwd uit stammen die genoemd
zijn naar de kano's waarmee hun voorouders aankwamen. Er zijn ongeveer
vijftig stammen. Het woord Maori is voor het eerst gebruikt door
de Europeanen en het betekent "normaal". De Maori noemden de Europeanen
Pakeha. Beide woorden worden nog steeds vaak gebruikt.
Ondanks het feit dat de Maori van oudsher krijgers waren, werkten
ze ook op het land. Sommigen jaagden. Alle leden van de Maori-stam
waren gezamenlijk eigenaar van het grondgebied waarop ze leefden.
Iedere stam had zijn eigen gemeenschapshuis (marae). Dit is voor
iedere stam de belangrijkste plek, want de Maori geloven dat hier
de voorouders verblijven.
In het verleden was er een duidelijke scheiding van de verschillende
klassen van de Maori-samenleving: de adel, de priesters en de slaven.
Tegenwoordig zijn de Maori geïntegreerd in de Nieuw-Zeelandse samenleving.
|
|
![](ned_images/maori_culture_bar.gif) |
![](ned_images/maori_culture_spiral.gif) |
CULTUUR
De taal van de Maori lijkt op de taal die op Hawai en Samoa gesproken
wordt. Tot de 20e eeuw werd deze taal overal in Nieuw-Zeeland gesproken.
Traditioneel is de mondelinge overlevering in de Maori-samenleving
van groot belang. Historische gebeurtenissen worden al eeuwenlang
in de vorm van verhalen aan de volgende generatie doorgegeven. Zingen,
dansen en reciteren zijn hierbij belangrijke uitingsvormen. Poëzie
is eveneens een belangrijk onderdeel van de Maori-cultuur en bij
de voordrachten wordt er gebruik gemaakt van muziek en gebaren.
In de 20e eeuw hebben de Maori "actie-liederen" ontwikkeld. Dit
zijn levendige melodieën die gepaard gaan met sierlijke bewegingen
van de handen en de wapens.
De Maori gebruikten vaak dierenhuiden, vlas en veren om kleding
van te maken. Vooral op het zuidelijke eiland van Nieuw-Zeeland,
waar het heel koud kan zijn, kwamen de warme bontmantels goed van
pas.
De Maori zijn altijd erg kunstzinnig geweest. Het maken van houtsnijwerken
was eeuwenlang een favoriete bezigheid. Door de komst van de Europeanen
veranderde dit. De Maori maakten eveneens prachtige sierraden van
jade, en knuppels en kano's. Andere vormen van traditionele kunst
zijn houtsnijwerken en textielbewerkingen. Rode, zwarte en witte
kleuren zijn hierbij bijzonder populair.
Het maken van kunst en gebruiksvoorwerpen vindt bij de Maori vaak
plaats in het belangrijkste gebouw van de gemeenschap, de marae.
De traditionele kunst diende er vooral toe om het gemeenschapshuis
te versieren.
Traditioneel begroeten de Maori elkaar door de neuzen voorzichtig
tegen elkaar te drukken.
|
|
![omhoog](ned_images/maori_culture_toppage_n.gif) |
![](ned_images/maori_culture_bar.gif) |
|
"The
Big Myth" © Distant Train 2002 |